Full site history

የሀገር ፍቅር ቲያትር ታሪካዊ ህንፃ

1. መግቢያና 

የታሪክ ዳራ 

ይህ በኢትዮጵያ የጥበብ ታሪክ ውስጥ ትልቅ ስፍራ ያለውን የሀገር ፍቅር ቲያትር ታሪክና አወቃቀር ከመዳሰሳችን በፊት ስለ ህንፃው ቅርስነት ዳሰሳ እናቀርባለን። 

አዲስ አበባ በ1879 ዓ.ም የሀገሪቱ ዋና ከተማ ሆና ከተቆረቆረች በኋላ፣ የዳግማዊ አፄ ምኒልክ ቤተመንግስታቸውን ከእንጦጦ ወደ አዲስ አበባ በማድረጋቸው መኳንንቶቿቸው ከነወታደሮቻቸው ቦታ እየተመሩ አዲስ አበባ ላይ መኖሪያቸውን መገንባት ጀመሩ። ከ1888 የአድዋ ድል በኋላ ኢትዮጵያ እንደ ሀገር ትልቅ ስምና ዝና በማግኘቷ፣ የአውሮፓ ሀገራትም ኤምባሲዎቻቸውን በአዲስ አበባ መገንባት ጀመሩ። የአድዋ ድል የአርመን፣ የግሪክ የየመንና የህንድ ዜጎችን ወደ ኢትዮጵያ እንዲመጡ ያደረጋቸው ሲሆን እነሱም በአዲስ አበባ እየተስፋፋ ያለውን የዘመናዊነት እንቅስቃሴን በቤቶች ግንባታ ላይ በማሳየት ለራሳቸውም ጥሩ የስራ እድል አገኙ። ይህ የሰፈራና የህንፃ ግንባታ ሂደት ከአድዋ ድል እና ከ1933ቱ የጣሊያን ወራሪዎች መባረር በኋላ በከፍተኛ ሁኔታ ቀጥሏል። 

በወቅቱ የነበሩ ግንባታዎች የአውሮፓ፣ የህንድ የየመን፣ የአርመን እና የግሪክ የሕንፃ ጥበብ ስልቶችን ከሀገር በቀል ስልቶች ጋር ያቀላቀሉ ነበሩ። አብዛኞቹ ተቋራጮችም ህንዳውያን፣ ግሪኮች፣ አርመኖችና ጣሊያናውያን ነበሩ። ዛሬ ላይ ከእነዚህ ሕንፃዎች አንዳንዶቹ በአዲስ አበባ ባህልና ኪነ-ጥበብ ቢሮ በቅርስነት ተመዝግበው ለተለያዩ አገልግሎቶችና ለቢሮነት በማገልገል ላይ ይገኛሉ። 

የሀገር ፍቅር ቲያትር ከነዚህ ታሪካዊ ቅርሶች አንዱ ሲሆን፣ ህንፃው ከታሪካዊ ቅርስነቱ ባሻገር የኢትዮጵያ የነፃነት ተጋድሎና የማንነት መገለጫ ተደርጎ ይወሰዳል። በ1927 ዓ.ም (እ.ኤ.አ 1935) የተመሰረተው ይህ ቲያትር ቤት፣ በአፍሪካ ቀዳሚው ሀገር በቀል ቲያትር ቤት የመሆን ክብር አለው። 

1. የሀገር ፍቅር ማህበር አመጣጥ ማህበሩ የተመሰረተው ጣሊያን ሀገራችንን ከመውረሯ ጥቂት ቀደም ብሎ ሐምሌ 11 ቀን 1927 ዓ.ም (July 18, 1935) ነው። "የሀገር ፍቅር ማህበር" የተመሰረተው በወቅቱ በነበሩ ምሁራንና አርበኞች ሲሆን፣ ዋና ዓላማውም በኪነ-ጥበብ አማካኝነት ብሄራዊ አንድነትንና የሀገር ፍቅር ስሜትን ማጠናከር ነበር። 

እንደ መኮንን ሀብተወልድ ያሉ አርበኞች ሙዚቃና ድራማን የህዝቡን ወኔ ለመቀስቀስና ወራሪን ለመመከት ትልቅ መሳሪያ መሆናቸውን በመገንዘብ ማህበሩን መርተዋል። 

የማህበሩ ዋና ዋና ዓላማዎች፡- 

የሀገር ፍቅርንና አንድነትን ማስተማር 

ዘመናዊ የኢትዮጵያ ቲያትርና የጥበብ መግለጫዎችን ማበረታታት 

በሙዚቃ፣ በግጥም እና በድራማ ህዝቡን ማስተማር 

ህዝቡን ለጣሊያን ወረራ ማዘጋጀትና መቀስቀስ 

እነኚህን አማዎች መሰረት ያደረጉ ትርኢቶች በአዲስ አበባ ተከናውነዋል። የመጀመሪያዎቹ ትርኢቶች የቀረቡት በአዲስ አበባ ምኒልክ አደባባይ ክፍት አየር ላይ ሲሆን፣ የጭነት መኪናዎች እንደ መድረክ ያገለግሉ ነበር። ትርኢቶቹም ፎከራ፣ ሽለላ፣ ሀገራዊ ግጥሞችና ድራማዎችን ያካተቱ ነበሩ። 

1. ማህበሩ በጣሊያን ወረራ ወቅት ጣሊያን በ1928 ዓ.ም (እ.ኤ.አ 1935) ኢትዮጵያን በወረረችበት ወቅት፣ የማህበሩ ይፋዊ እንቅስቃሴ ቢገታም አባላቱ ግን በምስጢር ስራቸውን ቀጥለዋል። ብዙዎቹ አባላት ወደ አርበኝነት ተቀላቅለዋል፤ አንዳንዶቹም በጠላት ተረሽነዋል ወይም ታስረዋል። 

የጥበብ ተጋድሎ ስልቶች፡- 

የተቃውሞ ድራማዎች፦ 

ዮፍታሔ ንጉሴ ያዘጋጃቸው እንደ "አባባ ጃንሆይ ድንበራችንን አታስነኩ" ያሉ ስራዎች ህዝቡን ለሀገሩ እንዲቆም የሚያነሳሱ ነበሩ። 

የተቃውሞ ሙዚቃዎች፦

 ፉከራ፣ ሽለላ እና እንደ "ሰምና ወርቅ" ያሉ የግጥም ስልቶች ጠላትን በለበጣ ለመሳደብና ለአርበኞች ምስጢራዊ መልዕክቶችን ለማስተላለፍ ያገለግሉ ነበር። 

ታዋቂ ጥበበኞች፦ 

በወቅቱ የነበሩ ታዋቂ የጥበብ ባለሙያዎች፣ ዮፍታሔ ንጉሴ (የኢትዮጵያ ቲያትር አባት) እና የመጀመሪያዋ ሴት ድምፃዊት ነጋቷ ከልካይ በዋናነት ይጠቀሳሉ። 

1. በከጣሊያን መውጣት በኋላ (ከ1934 ዓ.ም ጀምሮ) 

ከጣሊያን መውጣት በኋላ በ1934 ዓ.ም የሀገር ፍቅር ማህበር በፒያሳ በሚገኘው የዛሬው ህንፃው ውስጥ በቋሚነት መስራት ጀመረ። ይህ ህንፃ ቀደም ሲል ለጣሊያኖች እንደ መጋዘን፣ የምሽት ክበብና የቢሊያርድ መጫወቻ ቤት ያገለግል የነበረ ቢሆንም፣ በወቅቱ አነስተኛ ማስተካከያ ተደርጎለት ወደ ቲያትር ቤትነት ተቀየረ። 

ከጣሊያን መውጣት በኋላ የጥበብ እድገት ደረጃዎች የሚከተሉትን ያካትታል:- 

የዘመናዊ ድራማ እድገት፦ 

• በዚህ ረገድ የማህበራዊ ህይወትንና ታሪክን የሚዳስሱ ድራማዎች ተሰርተዋል። የዓለም ታዋቂ ፀሀፊያን (እንደ ሼክስፒርና ሞሊየር) ስራዎች ተተርጉመው ቀርበዋል። 

• ታዋቂ ደራሲያንና ባለሙያዎች፦ ይህንን በሚመለከት ፀጋዬ ገብረመድህን፣ መንግስቱ ለማ፣ ተስፋዬ ገሰሰ፣ ደበበ እሸቱ፣ ወጋየሁ ንጋቱ፣ ንጋቷ ከልካይ እና አሰለፈች አሽኔ ይጠቀሳሉ። 

በሀገር ፍቅር ቲያትር የባህላዊ ሙዚቃ እድገት 

ሀገር ፍቅር ቲያትር ከዘመናዊ የቲያትር ትዕይንቶች ብቻ ሳይሆን ለኢትዮጵያ ባህላዊ ሙዚቃ እና የሕዝብ ኪነ-ጥበብ እድገት ትልቅ አስተዋፅኦ ያደረገ መድረክ ነበር። በዚህ ቲያትር ላይ የአዝማሪ ባህል፣ የሕዝብ ዘፈኖች እና የባህላዊ ዳንሶች በተደጋጋሚ ተቀርበው ለከተማዊ ተመልካች ማህበረሰብ የኢትዮጵያ ባህልን እንዲያውቅና እንዲጠብቅ አስተዋፅኦ አድርገዋል። 

የትያትር በቴ የሀገር ባህል ድምፃውያን

በሀገር ፍቅር ቲያትር የታወቁ የባህላዊ ዘፋኞች ከሚከተሉት መካከል ናቸው፦ አሰለች አሺኔ፣ ነጋቱ ከልካይ፣ ሺሺት ቸኮል፣  እታገኝሁ ኃይሌ፣  ዘነበች (ጭራ ቀረሽ)፣  ፍሬው ኃይሉ፣ አሰፋ አባተ እና  ዘለቀ ኃይሉ 

የባህላዊ የሙዚቃ መሳሪያ ተጫዋቾች 

በሀገር ፍቅር ቲያትር የሙዚቃ ትዕይንቶች አብዛኛውን ጊዜ ባህላዊ የኢትዮጵያ የሙዚቃ መሳሪያዎችን በመጠቀም ይቀርቡ ነበር። ከእነዚህ መሳሪያዎች መካከል ክራር፣ መሰንቆ፣ ዋሽንት እና ከበሮ በጣም ታዋቂ ነበሩ። ታዋቂ የመሰንቆ ተጫዋቾች ታደለ አያሌው፣ በሻህ ተክለ ማርያም፣ ወርቁ፣ መኩርያ፣ ሰሎሞን ረታና ፈረደ ጎላ፣ እነዚህ አዝማሪዎች በፉከራ፣ በሺለላ እና በባህላዊ የሕዝብ ዘፈኖች አቀራረብ ታዋቂ ነበሩ። የክራር ተጫዋቾች ደግሞ የሚከተሉትን የካተተ ነበር፣ ሙሉጌታ ኃይሌ፣ ደምሴ ወንድማግኝ፣ ገብረ ወርቅነህ እና አስታጥቄ መንገሻ፡፡ እነዚህ ሙዚቀኞች በባህላዊ የኢትዮጵያ ሙዚቃ ልማት ውስጥ ታላቅ አስተዋፅኦ አድርገዋል። 

በሀገር ፍቅር ቲያትር የዘመናዊ የኢትዮጵያ ሙዚቃ እድገት 

ሀገር ፍቅር ቲያትር በኢትዮጵያ የዘመናዊ ሙዚቃ እድገት ውስጥ ታላቅ ሚና የነበረው ተቋም ነው። ብዙ ጊዜም ይህ ቲያትር የዘመናዊ የኢትዮጵያ ፖፕ ሙዚቃ መነሻ መድረክ እንደሆነ ይገለጻል። በዚህ መድረክ ላይ ብዙ ዘፋኞች የሙዚቃ ስራቸውን በመጀመሪያ ጀምረው በኋላ በኢትዮጵያ የሙዚቃ ዓለም ውስጥ ታዋቂ ሆነው ተገኝተዋል። ከእነዚህ ታዋቂ ዘፋኞች መካከል በዋናነት የሚጠቀሱት፦ 

ጥላሁን ገሰሰ፣ ይህ ድምፃዊ የኢትዮጵያ የዘመናዊ ሙዚቃ ታላቅ ዘፋኝ እና ተፅእኖ ያለው አርቲስት ነበር። የሙዚቃ ስራውን በመጀመሪያ በሀገር ፍቅር ቲያትር ላይ ጀመረ፣ ከዚያም ወደ ክቡር ዘበኛ ኦርኬስትራ ተቀላቀለ። 

አስቴር አወቀ፣ እድሜዋ ገና በወጣትነት ሳለ በሀገር ፍቅር ቲያትር ክለቦችና ባንዶች ውስጥ በተወዛዋዥነትና በመዘፈን የሙዚቃ ስራዋን ጀመረች። 

ፍሬው ሀይሉ እና አሊ ቢራ በትያትር ቤቱ ጎልተው ከወጡ ድምፃውያን ውስጥ ተጠቃሽ ናቸው። 

መሀሙድ አህመድ እና ብዙነሽ በቀለ በተጋባዥ ድምፃዊነት በትያትር ቤቱ ስራቸውን ያቀርቡ ነበር እነዚህ ሙዚቀኞች በ1960ዎቹ እና 1970ዎቹ የታወቀውን የኢትዮጵያ ዘመናዊ ሙዚቃ እንቅስቃሴ — በተለይም ኤትዮ-ጃዝ እና ፖፕ ሙዚቃ — ለመፍጠር እና ለማስፋፋት ታላቅ ሚና ነበራቸው። 

1. የሀገር ፍቅር ቲያትር ለባህላዊ ኪነጥበብ እድገት የተጫወተው ሚና። 

ሀገር ፍቅር ቲያትር በኢትዮጵያ የባህላዊ ኪነጥበብ እድገት ታሪክ ውስጥ ከፍተኛ ክብር ያለው ተቋም ነው። ብዙ ጥናቶች እንደሚገልጹት ይህ ቲያትር ቤት በአፍሪካ ውስጥ የተመሠረተ የመጀመሪያው አገር-በቀል ቲያትር ቤት መሆኑ ይታመናል። ቲያትር ቤቱ ለኢትዮጵያ ተዋናዮች፣ የድራማ ደራሲዎች እና ሙዚቀኞች ቀዳሚ የስልጠና እና የፈጠራ መድረክ ሆኖ አገልግሏል። በዚህ መድረክ ውስጥ ባህላዊ የኢትዮጵያ ኪነ-ጥበብ እና ዘመናዊ የተዋናይነት እና የሙዚቃ አቀራረቦች በአንድነት ተዋህደው እድገት አግኝተዋል። ሀገር ፍቅር ቲያትር ከ 80 ዓመታት በላይ ለኢትዮጵያ ባህልና ኪነ-ጥበብ እድገት አገልግሎት ሲሰጥ የቆየ ሲሆን ዛሬም በአዲስ አበባ ውስጥ ካሉ ዋና ዋና የባህል ተቋማት መካከል አንዱ ሆኖ እያገለገለ ይገኛል፡፡ 

የቲያትሩ አርኪቴክቸራል ንድፍ 

ሕንፃው የተገነባው ፕሮሲኒየም (Proscenium) የቲያትር አርኪቴክቸራል ንድፍ በመከተል ነው። ይህ ንድፍ በዘመናዊ ቲያትሮች የተለመደ ሲሆን መድረኩ ከተመልካቾች ቦታ በፕሮሲኒየም ቅርጽ ተለይቶ የተሰራ ነው። 

ዋና ዋና አርኪቴክቸራል ባህሪያት የቲያትሩ 

ዋና የአርኪቴክቸር ባህሪያት እነዚህን ያካትታሉ፦ 

• አራት ካሬ ቅርጽ ያለው ኦዲቶሪየም (auditorium) 

• ከፍ ያለ መድረክ ከተመልካቾች ቦታ በፕሮሲኒየም ቅርጽ የተለየ 

• ባልኮኒ መቀመጫዎች 

• የጀርባ ቴክኒክ ክፍሎች (backstage areas) 

• የመግቢያ ፎየር (foyer) 

አርኪቴክቸራዊ በኩል ሕንፃው የሚያቀርበው የሁለት አቀራረቦች ጥምረት ነው፦ 

ቀላል የጣሊያን ኮሎኒያል የከተማ አርኪቴክቸር 

ተግባራዊ የቲያትር አዳራሽ እቅድ 

የቲያትሩ አርኪቴክቸራል ንድፍ ሕንፃው የተገነባው ፕሮሲኒየም (Proscenium) የቲያትር አርኪቴክቸራል ንድፍ በመከተል ነው። ይህ ንድፍ በዘመናዊ ቲያትሮች የተለመደ ሲሆን መድረኩ ከተመልካቾች ቦታ በፕሮሲኒየም ቅርጽ ተለይቶ የተሰራ ነው። 

ዋና ዋና አርኪቴክቸራል ባህሪያት 

የቲያትሩ ዋና የአርኪቴክቸር ባህሪያት እነዚህን ያካትታሉ፦ 

• አራት ካሬ ቅርጽ ያለው ኦዲቶሪየም (auditorium) 

• ከፍ ያለ መድረክ ከተመልካቾች ቦታ በፕሮሲኒየም ቅርጽ የተለየ 

• ባልኮኒ መቀመጫዎች 

• የጀርባ ቴክኒክ ክፍሎች (backstage areas) 

• የመግቢያ ፎየር (foyer) አርኪቴክቸራዊ በኩል ሕንፃው የሚያቀርበው የሁለት አቀራረቦች ጥምረት ነው፦ 

• ቀላል የጣሊያን ኮሎኒያል የከተማ አርኪቴክቸር 

• ተግባራዊ የቲያትር አዳራሽ እቅድ 

በመጀመሪያ ሕንፃው እንደ መጋዘን (warehouse) የተገነባ ስለነበር፣ ውስጣዊ ክፍሎቹ በኋላ ለቲያትር እና ለአርቲስቲክ አቀራረብ እንዲገባ እንደገና ተደራጁ። 

3. የሕንፃው አጠቃላይ እቅድ 

ሕንፃው በተለያዩ ተግባራዊ ክፍሎች (functional zones) የተደራጀ ነው። 

1. የተመልካቾች ክፍል (Public Zone) 

ይህ ክፍል ለተመልካቾች የተዘጋጀ ሲሆን እነዚህን ያካትታል፦ 

• የመግቢያ አዳራሽ (foyer) 

• የቲኬት መሸጫ ቦታ 

• ዋና ኦዲቶሪየም 

• የባልኮኒ መቀመጫ ክፍል 

1. የትዕይንት ክፍል (Performance Zone) 

ይህ ቦታ ትዕይንቶች የሚቀርቡበት ክፍል ነው ሲሆን የሚከተሉትን ይካተታል፦ 

• ዋና መድረክ 

• የኦርኬስትራ ጉድጓድ (orchestra pit) — በአንዳንድ ትዕይንቶች የሚጠቀም የጎን መውጫዎች (side wings) አርቲስቶች ወደ መድረኩ እንዲገቡ እና እንዲወጡ 

1. የጀርባ ክፍል (Backstage Zone) 

ይህ ክፍል ለአርቲስቶች እና ለቴክኒክ ሰራተኞች የተዘጋጀ ሲሆን የሚከተሉትን ይካተታል፦

የልብስ መቀየሪያ ክፍሎች (dressing rooms) 

• የሜካፕ ክፍሎች 

• የኮስቱም ማከማቻ 

• የልምምድ ክፍሎች 

1. የመስፋፋት ዘመን (1950ዎቹ) 

በንጉሠ ነገሥት Haile Selassie I ዘመን ሕንፃው ከፍተኛ የመስፋፋት እና የአርኪቴክቸር ማሻሻያዎች ተደረጉበት። 

የተደረጉት ማሻሻያዎች እነዚህን ያካትታሉ፦ 

• ኦዲቶሪየሙን ማስፋፋት 

• የባልኮኒ መቀመጫዎችን መጨመር 

• የመድረክ ቴክኒክ መሳሪያዎችን ማሻሻል 

• የVIP መቀመጫ ክፍሎችን መፍጠር 

እነዚህ ማሻሻያዎች ቲያትሩን የተደራጀ እና ዘመናዊ የትዕይንት መድረክ እንዲሆን አደረጉት።

1. ቀጣይ ማሻሻያዎች በ20ኛው ክፍለ ዘመን መጨረሻ እና በ21ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ዘመን ቲያትሩ ብዙ የጥገና እና የእድሳት ፕሮጀክቶች ተካሄዱበት። እነዚህ ፕሮጀክቶች የተከናወኑት፦ 

የሕንፃውን ታሪካዊ ባህሪ ለመጠበቅ 

የቴክኒክ የትዕይንት መሳሪያዎችን ለማሻሻል 

ቲያትሩን እንደ ባህላዊ ተቋም ለመጠበቅ ነው። 

የአርኪቴክቸር አይነት (Architectural Typology) 

ቲያትሩ ፕሮሲኒየም የቲያትር አይነት (Proscenium Theatre Typology) ይከተላል። ይህ የአርኪቴክቸር አይነት በምዕራባዊ የቲያትር ሕንፃዎች በስፋት የሚጠቀሙበት ነው። በዚህ አይነት ንድፍ ውስጥ መድረኩ ከተመልካቾች ቦታ በፕሮሲኒየም አርክ ይለያል። 

ዋና ባህሪያት 

• መድረክን ከተመልካቾች የሚለይ ፕሮሲኒየም አርክ 

• አራት ካሬ ቅርጽ ያለው ኦዲቶሪየም 

• ከፍ ያለ መድረክ 

• የጀርባ ቴክኒክ ክፍሎች 

ይህ የአርኪቴክቸር አይነት ተመልካቾች እና ተዋናዮች መካከል ቀጥተኛ የፊት ግንኙነት እንዲኖር ያደርጋል። 

1. የቦታ አደረጃጀት (Spatial Organization) 

2. የቲያትሩ ውስጣዊ አደረጃጀት በተግባራዊ ክፍሎች (functional zones) ይታያል። 

   1. የተመልካቾች ክፍል 

ይህ ክፍል ለተመልካቾች የተከፈተ ቦታ ሲሆን የሚከተሉትን ይካተታል፦ 

የመግቢያ ፎየር 

የቲኬት መሸጫ ቦታ

የመጠበቂያ ቦታ 

ዋና ኦዲቶሪየም 

ፎየሩ ከከተማዊ ውጭ አካባቢ ወደ ውስጣዊ የትዕይንት አካባቢ የሚያገናኝ መካከለኛ ቦታ ነው። 

1. ኦዲቶሪየም ኦዲቶሪየሙ የቲያትሩ ዋና አርኪቴክቸራል ክፍል ነው። 

የመቀመጫ አደረጃጀት 

• መቀመጫዎቹ ወደ መድረኩ የተመለከቱ በረድፍ ተደርገው የተደራጁ ናቸው። 

• የመሬቱ ደረጃ በትንሽ ዝቅተኛ ሆኖ ይሰራል ይህም እይታን ያሻሽላል። 

• ኦዲቶሪየሙ ይካተታል፦ 

• የመሬት ደረጃ መቀመጫ 

• የባልኮኒ መቀመጫ 

• አጠቃላይ የተመልካቾች አቅም 700–800 ሰዎች መካከል እንደሚሆን ይገመታል። 

የድምፅ አቀራረብ 

• ኦዲቶሪየሙ ያለው አራት ካሬ ቅርጽ የድምፅ ስርጭትን ያሻሽላል። 

1. መድረክ 

መድረኩ በኦዲቶሪየሙ አንደኛ ጫፍ የሚገኝ ሲሆን የቲያትሩ ዋና ትኩረት ነው። የመድረክ ክፍሎች 

• ፕሮሲኒየም አርክ 

• የመድረክ መድረክ 

• የመድረክ መጋረጃ 

• የጎን ክፍሎች 

• የመድረኩ መሬት ብዙ ጊዜ ከእንጨት ይሰራል። 

• የመድረክ ተግባር 

• መድረኩ ለተለያዩ የትዕይንት አይነቶች ይጠቅማል፦ 

• ድራማ የሙዚቃ ኮንሰርቶች የዳንስ ትዕይንቶች ባህላዊ ስነ-ስርዓቶች 

1. የጀርባ ክፍሎች 

• ከመድረኩ በኋላ ለትዕይንት ዝግጅት አስፈላጊ የሆኑ ቦታዎች አሉ። 

• የልብስ መቀየሪያ ክፍሎች 

• የመካፕ ክፍሎች 

• የኮስቱም ማከማቻ 

• የፕሮፕ ማከማቻ 

1. የቴክኒክ መቆጣጠሪያ ክፍሎች 

ዘመናዊ ቲያትሮች የቴክኒክ ስርዓቶችን ለመቆጣጠር ልዩ ክፍሎች አሏቸው። እነዚህም ክፍሎች፦ 

• የብርሃን መቆጣጠሪያ 

• የድምፅ መቆጣጠሪያ 

• የመድረክ አስተዳደር 

1. የአስተዳደር ቦታ 

በሕንፃው ውስጥ የቲያትሩን ሥራ ለማስተዳደር የአስተዳደር ቢሮዎች አሉ። 

10. ማጠቃለያ 

የ ሀገር ፍቅር ትያትር ቤት አርኪቴክቸር ዘመናዊ የቲያትር ንድፍ መርሆዎች በ Addis Ababa ታሪካዊ እና ባህላዊ አውድ ውስጥ እንዴት እንደተተገበሩ ያሳያል። የሕንፃው የቦታ አደረጃጀት፣ የመዋቅር ስርዓት እና ተግባራዊ አቀራረብ አንድ የተቀየረ ሕንፃ እንዴት ወደ ሙሉ ቲያትር ተቋም እንደተሻሻለ ያሳያል። ይህ ቲያትር በኢትዮጵያ ውስጥ ከመጀመሪያዎቹ ዘመናዊ ቲያትር ሕንፃዎች መካከል አንዱ ሲሆን እስከዛሬ ድረስ በአገሪቱ ባህላዊ ሕይወት ውስጥ አስፈላጊ ሚና ይጫወታል። 

Academic Bibliography  

Hager Fikir Theatre Books and Monographs Cerulli, Enrico. Ethiopia: Cultural and Historical Studies. Rome: Istituto Italiano per l’Africa, 1961. Pankhurst, Richard. Addis Ababa: History of a City. Addis Ababa: Haile Sellassie I University Press, 1965. Zewde, Bahru. A History of Modern Ethiopia, 1855–1991. Addis Ababa: Addis Ababa University Press, 2002. Pankhurst, Richard. The Ethiopian Borderlands: Essays in Regional History from Ancient Times to the End of the 18th Century. London: Red Sea Press, 1997. Habte-Wold, Mekonnen. Memoirs and Writings on Ethiopian Cultural History. Addis Ababa: Cultural Heritage Press, 1980. Articles and Journals Kidane, Tesfaye. “The Role of Hager Fikir Theatre in Ethiopian Modern Drama.” Ethiopian Journal of Arts and Culture, vol. 7, no. 2, 2010, pp. 45–68. Bekele, Solomon. “Modern Theatre and National Identity in Ethiopia: Hager Fikir Theatre as a Case Study.” Journal of Ethiopian Studies, vol. 23, no. 1, 1990, pp. 89–112. Gessesse, Tesfaye. “Performing Resistance: The Underground Activities of Hager Fikir During the Italian Occupation.” Ethiopian Historical Review, vol. 12, no. 3, 2005, pp. 120–142. Government and Institutional Reports Addis Ababa City Administration, Culture and Art Bureau. Heritage Buildings of Addis Ababa: Hager Fikir Theatre. Addis Ababa: City Administration Press, 2015. Ethiopian Ministry of Culture and Tourism. Cultural Heritage Sites in Ethiopia: Theatre and Performing Arts. Addis Ababa: Ministry of Culture Publications, 2012. Primary Historical Sources Yoftahe Nigussie Papers. Manuscript collection, Hager Fikir Theatre Archives, Addis Ababa, 1935–1945. Negatu Kelkay Oral Int